Zacznijmy kanonicznie – od powieści. Co czytała panna Łęcka? U Prusa można znaleźć taką wzmiankę: „Jest około piątej po południu. Panna Izabela siedzi w swoim gabinecie i czyta najnowszą powieść Zoli: Une page d’amour”. Wydana w 1878 roku powieść, po polsku ukaże się rok później we Lwowie, w przekładzie Wincentyny Limanowskiej, pod tytułem Kartka miłości. Łęcka czyta ją oczywiście w oryginale.

Później bohaterka sięga po inną lekturę: „Odsuwa tamburek i ze stolika, na którym leżą Szekspir, Dante, album europejskich znakomitości tudzież kilka pism, bierze: »Le Moniteur de la Mode« i zaczyna go przeglądać z największą uwagą. Oto jest toaleta obiadowa; oto ubiory wiosenne dla panienek, panien, mężatek, młodych mężatek i ich matek; oto suknie wizytowe, ceremonialne, spacerowe; sześć nowych form kapeluszy, z dziesięć materiałów, kilkadziesiąt barw… Co tu wybrać, o Boże?… Niepodobna wybierać bez naradzenia się z panną Florentyną i z magazynierką…”.

Wydawcą „Bluszczu” i jego nominalnym redaktorem był Michał Glücksberg, ale w rzeczywistości redakcją przez ponad trzydzieści lat kierowała pisarka i tłumaczka Maria Ilnicka. Powodem takiego wybiegu była zapewne jej przeszłość – Ilnicka po powstaniu styczniowym trafiła na pewien czas do więzienia, a jej mąż zginął na syberyjskim zesłaniu. To nie mogło się podobać rosyjskim władzom, od których zależała koncesja na wydawanie pisma.

Za sprawą Ilnickiej profil pisma był dość konserwatywny. Lansowany przez nią ideał kobiety stanowiła zmodernizowana matka Polka – oddana rodzinie, szlachetna i religijna, ale także pracowita, zaradna i wykształcona.

„Bluszcz” unikał „radykalizmu” w postaci wyraźnie artykułowanych postulatów na rzecz równouprawnienia kobiet, ale równocześnie przychylnie relacjonował sukcesy pionierek w różnych dziedzinach. Na łamach tygodnika można było znaleźć stałą rubrykę Kronika ruchu kobiecego z doniesieniami o zdobyczach emancypacyjnych czy nowych zawodach uprawianych przez kobiety.

Orzeszkowa właśnie w charakterze i poglądach redaktorki naczelnej dopatrywała się słabości pisma. Wytykała Ilnickiej „pozowanie i skromnisiostwo posunięte, że się tak wyrażę – do parafiaństwa”, jak pisała w 1870 roku do Jana Kantego Gregorowicza, redaktora i wydawcy „Tygodnika Mód i Powieści”.

W tym samym liście deklarowała: „Wszystkie te niedostatki odbijają się i w »Bluszczu«. Jest to pismo białe, letnie i mgliste; dlatego nie miałam nigdy ochoty być jego spółpracowniczką. Niewielką tym zapewne wyrządziłam szkodę »Bluszczowi«, ale i sama nic nie straciłam”.

W tamtym liście Orzeszkowa odsłaniała także nieco przyczyny braku sympatii między nią a redaktorką „Bluszczu”: „Osobista zaś moja znajomość z panią Ilnicką skończyła się na kilku zamienionych odwiedzinach; pomimo dobrej woli z obydwóch zapewne stron nie mogłyśmy zejść się i zbliżyć z sobą, mnie w niej raziło pozowanie i ciasnota myśli – ją we mnie, jak mi powiadano, śmiałość moich opinii i… moja rozwodowa sprawa”.

Orzeszkowa w 1869 roku doprowadziła do unieważnienia pierwszego małżeństwa. Co więcej, pisarka wszczęła ten proces, gdy jej mąż wrócił dzięki amnestii z Sybiru. Konserwatywna Ilnicka, wdowa po powstańcu i zesłańcu, nie mogła pochwalać takiej decyzji.

Z jaką satysfakcją Orzeszkowa po latach, osiągnąwszy już sukces literacki, pokazała Ilnickiej – że może. „Gdy się tedy doskonale przekonała o tym niespełnieniu się przepowiedni i niepodzielaniu jej zdania, zapotrzebowała mię dla »Bluszczu«” – relacjonowała przyjacielowi.

Odpowiedziała wtedy przychylnie na propozycję współpracy wysuniętą przez Ilnicką. „Poparcie »Bluszczu« może o egzystencji naszej stanowić; ma 6000 prenumeratorek, a czytanym jest zapewne przez trzy razy tyle” – oceniała trzeźwo. Ostatecznie publikacja przesłanej powieści została jednak wstrzymana przez cenzurę.

Stosunki z redakcją wciąż pozostawały jednak widocznie napięte, bo kilka miesięcy później, gdy Orzeszkowa chciała opublikować w  prasie odezwę do kobiet, skarżyła się Miłkowskiemu: „Ale któż ją drukować będzie? »Bluszcz«, który mię nienawidzi? »Tygodnik Mód«, którego myszy nawet nie czytają? […] Gdyby było porządne pismo dla kobiet, można by przez nie wiele działać, ale – »Bluszcz« panuje!”.

Relacje pisarki z „Bluszczem” ocieplą się dopiero wtedy, gdy Ilnicka ustąpi ze stanowiska. W 1910 roku, po śmierci Orzeszkowej, tygodnik poświęci jej okładkę i dużą część numeru.

Właśnie w tamtym roku w Warszawie zaczęło się ukazywać pismo „Świt”, które miało stać się przeciwwagą dla „Bluszczu” – bardziej postępową i wyraźniej emancypacyjną. Kierownictwo literackie objęła Maria Konopnicka. „Ten »Bluszcz« z zasznurowaną buzią i spuszczonymi oczami dosyć mnie już nagniewał. Warto przecież kobiecie polskiej co innego dać w ręce” – zwierzała się wtedy do Orzeszkowej, prosząc zaprzyjaźnioną pisarkę o współpracę z tygodnikiem.

Konopnicka zaangażowała się w pracę w redakcji całym sercem, choć także miała pewne wątpliwości. Pisała Orzeszkowej: „Projekt ten – podług mnie – jedną tylko ma wadę, tę mianowicie, że ma to być pismo – dla kobiet. Nie żadne zresztą modne lub zajmujące się jakimś działem pracy wyłącznie kobiecej, co by usprawiedliwiało ten dodatek, ale owszem naukowe, literackie, dążące do celów humanitarnych. Dlaczego w takim razie – dla kobiet?”.

Pierwszym feministycznym pismem na ziemiach polskich był „Ster”, wydawany pod redakcją Pauliny Kuczalskiej-Reinschmit najpierw we Lwowie, a potem Warszawie. To na łamach tego pisma ukazał się na przykład apel Marii Dulębianki o dopuszczenie kobiet do studiów w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie (więcej na ten temat piszę w biografii Samotnica. Dwa życia Marii Dulębianki).

„Ster” daleko wyprzedzał w swoich postulatach zarówno Orzeszkową, jak i Konopnicką. O równe prawa upominało się nowe pokolenie kobiet, którym jeszcze dalej było do „kilku łokci różowej gazy” rodem z „Bluszczu”.